Kjeld – De meedogenloosheid van bittere kou

Het album “Skym” van de Friese black metal band Kjeld is ongetwijfeld één van de sterkste black metal platen die de afgelopen jaren van bij onze noorderburen is komen overwaaien. De interessante geschiedkundige thematiek van het album, haalde de history nerd in ondergetekende naar boven en vormde de aanleiding voor een gesprek met gitarist Kâld. (JOKKE)
Kjeld 2

Heil! Mijn eerste insteek voor dit interview was dat ik jullie mijn vragen wou laten beantwoorden in het Fries. Na de teksten gelezen te hebben op de inlay van de vinylversie, moet ik echter concluderen dat het Fries toch niet zo verstaanbaar blijkt te zijn. De betekenis van sommige woorden kan je in hun context wel achterhalen, maar een volledige tekst begrijpen lijkt toch niet zo evident. Als je de taal geschreven ziet, lijkt ze wel wat weg te hebben van het Deens of Noors. Wikipedia leert ons dat het Fries een officiële minderheidstaal is in Nederland. Hoe vertaalt zich dat in de praktijk? Spreken jullie in het dagelijks leven Fries of gebruiken jullie deze taal enkel voor de teksten van Kjeld?
Hey Jokke, bedankt voor dit interview! De Friese taal is historisch gezien vooral verwant aan het Oudengels. Door de geografische ligging en het gemak waarmee talen elkaar beinvloeden, is het Fries ook verwant aan het Deens, Duits en Nederlands. Het Fries zoals wij dat spreken wordt ongeveer door zo’n half miljoen mensen gesproken. In een regio in Duitsland wordt door een handjevol mensen nog het Oostfriese dialect gesproken, en in een regio in Denemarken nog Noordfries. Binnen de band spreken Tsjuster, Skier en ik zelf onderling Fries. Swerc en Fjildslach spreken geen Fries maar verstaan het prima.

Naar analogie met “Cascadian black metal”, “Nidrosian black metal” of “true Norwegian black metal” doopten jullie jullie stijl als “Frisian black metal”. Willen jullie hier enkel op geografisch vlak een standpunt mee maken of zijn er ook typische stijlelementen die karakteristiek zijn om over “Frisian black metal” te kunnen spreken? Is er eigenlijk überhaupt sprake van een Friese muziekscene en black metal scene in het bijzonder?
Omdat Friesland niet zo groot is, is er ook niet echt sprake van een grootschalige scene waarin de bands een vergelijkbare sound hebben. De term “Frisian black metal” slaat dan ook vooral op onze eigen Friese achtergrond. Of dat nu geografisch is of op een andere manier wordt geïnterpreteerd, is mij om het even.

De titel van de nieuwe plaat “Skym” verwijst naar de in Nederlandse folkloristische sagen besproken “witte wieven”, afschuwelijke geesten die ’s nachts in verraderlijke moerasgebieden ronddoolden en eenzame reizigers met zich mee lokten. Dit onderwerp leent zich natuurlijk perfect voor een black metal band. Hoe zijn jullie op dit onderwerp uitgekomen? Een titel als “Bonifatius Malifatius” lijkt tevens ook een historische achtergrond te hebben. Heb ik hier met een bende geschiedenis freaks van doen?
Voor dit album hebben we inderdaad geprobeerd verschillende historische en mythische thema’s te belichten. Maar niet elke tekst is gebaseerd op geschiedenis. Een aantal zijn ook zeer abstract of algemeen.

Wie of wat is een “kjeld” eigenlijk? Om het de medemens moeilijk te maken loopt er nog een tweede (en bovendien Friese) black metal band Kjeld rond, weliswaar later ontstaan dan jullie. Leidt dit nooit tot verwarrende taferelen? “Kjeld” is het Friese woord voor “koude” of “kou”. Wat dat betreft is het niet vreemd dat er meerdere bands met deze naam opduiken. Kjeld was voor ons niet alleen de naam, maar ook de stijl waarin wij onze muziek wilden schrijven. De meedogenloosheid van bittere kou, maar ook de pracht die deze met zich mee kan brengen. Wat betreft de andere Kjeld – volgens mij was dit een kortstondig project. Ze lijken in ieder geval niet actief na hun demo.

Jullie hebben reeds meer dan tien jaar op de teller staan, maar zijn op een EP na, met “Skym” pas aan jullie debuutplaat toegekomen. Is er hier sprake van enige luiheid of eerder van een doorgedreven perfectionisme? Ik zie dat de opnames dateren van 2012 en 2013. Toen werd ook reeds een videoclip op de mensheid losgelaten voor het nummer “Baduhenna”.  Waarom is de plaat er nu pas?
Ik denk dat we hier rustig kunnen spreken van doorgeslagen perfectionisme. Wij geloven in kwaliteit en niet in kwantiteit. We schrijven muziek die absolute aandacht vraagt van de luisteraar terwiijl wij hen meetrekken naar de diepste spelonken van onze ziel, zonder daarbij in te boeten in termen van brutaliteit of atmosfeer. Wij blijven net zo lang aan onze nummers sleutelen totdat wij hier alle vijf achter staan. Dat er zo’n lange tijd zat tussen de opnames en het uitbrengen van de plaat komt omdat wij in eerste instantie de plaat zelf wilden mixen. Hier hebben we na een (veel te lange) tijd toch maar vanaf gezien. En dat is maar goed gebleken ook!

Jullie zijn ook actief in andere bands zoals Salacious Gods, Lugubre, Gheestenland, enz. Beschouwen jullie Kjeld daardoor eerder als een zijproject of is er hier echt wel sprake van een volwaardige band? Zou trouwens zonde zijn indien het de eerste optie zou zijn.
Kjeld is in geen enkele zin een zijproject, al moet het zo nu en dan wijken voor werk en privézaken. Het is natuurlijk altijd puzzelen wanneer je in meerdere bands speelt, maar tijdens de productie van “Skym” stonden Lugubre en Salacious Gods op een relatief laag pitje.

De vinylversie van “Skym” is uitgekomen op het Nederlandse label Hammerheart Records dat na jaren van afwezigheid plots weer enkele interessante releases doet. De nieuwe split EP met oud-strijders Cirith Gorgor komt echter uit via Aratron Productions. Vanwaar deze werkwijze?
Dat is niet zo moeilijk. Aratron bestaat uit leden van Kjeld en Cirith Gorgor, dus was het niet meer dan logisch om de live split via die weg uit te brengen. Overigens is die split een collaboratie van Aratron en Heidens Hart Records. “Skym” wilden we naar een groter niveau tillen. We hebben “De tiid hâldt gjin skoft” in eigen beheer uitgebracht, in samenwerking met Heidens Hart Records, maar we vonden dan “Skym” het verdiende om grootschaliger te worden uitgebracht. Zeker na alle tijd die wij in deze plaat hebben gestoken.

Eén à anderhalf decennium geleden was er sprake van een bloeiende Nederlandse black metal scene met bands à la Cirith Gorgor, Unlord, Sauron en Liar Of Golgotha. Daarna ben ik deze bands uit het oog verloren (velen zijn ondertussen ook niet meer actief). De laatste jaren is er echter een heropleving merkbaar met Verbum Verus, Nihill, Terzij De Horde, Lugubre en natuurlijk ook Kjeld. Hoe zien jullie dit? Nog Nederlandse collega’s die we in het oog moeten houden?
De nederlandse “NLBM” scene bloeit in mijn ogen momenteel als nooit tevoren! Het is altijd een beetje gevaarlijk om namen te noemen, omdat je altijd wel een of twee gave bands vergeet. Hou in ieder geval Fluisteraars, Laster, Wederganger en Dodecahedron in het oog/oor.

Hoewel velen willen dat black metal zijn underground karakter niet mag verliezen en enkele “trve ende kult” figuren menen dat black metal enkel voor een bepaalde “elite” bestemd hoort te zijn, valt heden ten dage moeilijk te ontkennen dat black metal ontzettend populair is. Je hebt natuurlijk de grote commerciële bands à la Satyricon, Dimmu Borgir of Cradle Of Filth, maar ook in underground kringen zijn er enkele bands die “hot” zijn. Kijk maar naar de IJslandse scene met Svartidauði, Sinmara of Misþyrming of de hele resem orthodoxe black metal bands. Dat de vierdaagse finale editie van Nidrosian Black Metal Fest in Brussel in een drietalen minuten het bordje “sold out” kan bovenhalen, zegt bovendien ook meer dan genoeg. De zogenoemde hipster black metal bands zorgen er tevens voor dat, hoewel dikwijls veracht door de échte black metal liefhebber, er een toestroom van vers bloed in de scene is. Ook een festival als Roadburn schenkt meer dan ooit aandacht aan black metal. Merken jullie met Kjeld ook een toename qua opkomst op shows of qua verkoop van merchandising? Hoe sta jij tegenover het voortdurend populairder (en commerciëler) worden van black metal?
Wij merken inderdaad dat er altijd wel een redelijke opkomst is op shows. Ook qua merchverkoop hebben wij niet heel veel te klagen. Ik denk niet dat vers bloed per se een slecht ding is, ook niet als dit voortvloeit uit een trend. Ook binnen deze nieuwe stroom zullen zich nieuwe ‘echte’ black metal liefhebbers ontwikkelen. De eendagsvliegjes in deze stroom zullen vanzelf wel weer verdwijnen.

In mijn recensie haalde ik enkele grote namen aan zoals Emperor, Satyricon of Nachtmystium. Ik zou Kjeld echter niet van kopiëren willen beschuldigen, maar ik noem het eerder “eren” van de groten. Wie beschouwen jullie als jullie voornaamste inspiratiebronnen op muzikaal gebied?
Dat is een moeilijke vraag. Wij luisteren naar heel veel bands. Waarschijnlijk zorgt een combinatie van al deze invloeden, plus externe (non-muzikale) invloeden en een beetje creativiteit voor onze inspiratie. Ik denk dat het moeilijk is om een of meerdere voornaamste inspiratiebronnen aan te wijzen, maar ik kan wellicht een kleine opsomming maken van de bands waar wij veel naar hebben geluisterd tijdens het schrijven van de plaat. In willekeurige volgorde: Ulver, Drudkh, Ascension, Deathspell Omega, Blut Aus Nord, Dawn, Enslaved, Nagelfar, Ondskapt, en vele anderen.

Wat kunnen we komende tijd nog van Kjeld verwachten?
Meer muziek! We zijn druk aan het schrijven, en studiotijd aan het plannen. Details over wat of wanneer kunnen we helaas nog niet geven, maar het duurt in ieder geval geen tien jaar meer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s