Tom Vanuytrecht – Hypertension Records: The abyss stares back

In 2014 kondigde het Belgische Hypertension Records een prestigieus plan aan waarbij een resem bands uit fijngevoelige genres als sludge, drone, black metal, powerviolence, noise en ambient hun krachten zouden bundelen en wat uiteindelijk zou leiden tot vijf split-releases. Als kers op de taart zouden al deze collaboraties gebundeld worden in een fraaie boxset die niet mag ontbreken in de collectie van supporters of all things heavy. Voor de visuele kant van de box deed Hypertension Records beroep op Belgisch ontwerptalent Tom Vanuytrecht aka White Filth. Nu de box er na – wat wel de processie van Echternach leek te zijn – lange tijd eindelijk is, besloot ik Tom eens op te zoeken in het verre Limburg. Zo daalde ik op een miezerige zondagnamiddag af in de abyssale kelder van zijn woning… (JOKKE)

tasb

Hoe ben je bij dit omvangrijke project betrokken geraakt en wat is jouw rol binnen Hypertension Records?
Hypertension Records is een – licht chaotische – samenwerking tussen vijf mensen, namelijk Axel (social media), Dries (PR), Geert (boekhouder), Ralf (algemene promotie) en mezelf. Je kan me gerust een fan van het eerste uur noemen, want hoewel ik oorspronkelijk uit de hardcore scene kom, ben ik met het label en donkerdere muziek in aanraking gekomen toen ik Amenra ontdekte. In 2013 begon het label echter wat te slabakken doordat de anderen kinderen kregen en de prioriteiten dus elders kwamen te liggen. Ralf bleef zowat als enige over en kreeg het idee om een boxset samen te stellen waar we een jaar zoet mee zouden zijn zonder tien (uiteindelijk negen) afzonderlijke platen te moeten releasen. Via een gemeenschappelijke vriend Rienk Wagemans (o.a. tour manager van Oathbraker en Sepultura) kwam ik in contact met Ralf, die letterlijk op 1 km van mij bleek te wonen, en bleek dat hij iemand zocht om de boxset van bijpassend artwork te voorzien. Eens het project aan het rollen was, vervoegde ik het Hypertension-team en ben ik ondertussen verantwoordelijk voor de A&R van het label en onderhoud ik de webshop en doe ik de trades.

Hypertension Records is geen label dat maandelijks tientallen releases uitspuwt. Hoe gaan jullie te werk bij het aantrekken van nieuwe bands?
Klopt inderdaad. Hier moet ik het cliché “kwaliteit boven kwantiteit” boven halen. We zijn met een Amenra, Starkweather en bands in de metalcoté begonnen en hebben dit wat opengetrokken met VVovnds, Cocaine Piss en Partisan. Mijn idee was altijd om een label zoals Thrill Jockey te worden dat onder andere The Body en Lightning Bolt huisvest. Op dit élan gaan we nu verder. We kunnen moeilijk een soort black metal-label worden dat alles probeert binnen te halen, hoewel ik dat nog wel zou willen haha.
Bij nieuwe bands moeten er minstens één, maar liefst drie, van ons super hard in geloven want als het “jouw” band is, ben je ook degene die de band moet trekken qua promotie en productieopvolging. Er moet natuurlijk ook een “click” zijn met de band in kwestie. Zo willen we alvorens samen te werken wel eens iets gaan eten met de band. In het geval van Cocaine Piss was dit door samen op café te gaan in Luik en was de zaak vrij snel beklonken en hadden we bij wijze van spreken op een half uur een plaat.
Veel hangt natuurlijk ook af van hoeveel tijd we hebben, daar dit voor niemand het hoofdberoep is. Zelf werk ik in een orthopedisch atelier waar ik steunzolen en protheses maak.

Hoe heb je op een bepaald moment de stap naar kunst gezet en vanwaar de interesse in het meer duistere en obscure werk?
Ik heb kunst gestudeerd sinds mijn derde middelbaar en werd eigenlijk altijd wel al aangetrokken tot de meer donkere kantjes van het bestaan. Vanwaar dat komt weet ik niet echt; zal wel iets met mijn psyche te maken hebben haha. Ik heb helemaal geen slecht leven gehad, hoewel alles ook niet altijd rozengeur en maneschijn was. Dat duistere is een beeldtaal die mij interesseert. Ik heb nog nooit iets lichtzinnig verkoopbaar gemaakt, wat ook wel jezelf elke keer opnieuw in de nek schieten is.
Ik ben eigenlijk beeldhouwer van opleiding maar heb buiten mijn eindwerk (een drum uit polyurethaan) eigenlijk nooit een écht beeld gemaakt. Voor deze drum had ik een drumpedaal met bronzen klopper en bronzen drumstokken gemaakt en Wim Coppers (Wiegedood, Oathbreaker) heeft hier dan een performance op gegeven (“Fragments for the gift” uit 2008 waarvoor Vanuytrecht ook de Wanatoeprijs uitgerijkt kreeg; JOKKE). Dit was zowat de eerste keer dat ik dacht dat een combinatie van mijn werk en mijn muzieksmaak zou kunnen werken.

tomvanuytrecht-fragmentsforthegift-jpg

Hoe geraak je aan die schedels, beenderen en dode dieren?
De mensen rondom mij weten ondertussen dat ik met weird shit bezig ben. Zo krijg je dan op een dag een telefoontje van de buurman van de ouders van mijn vriendin. Die man werkt bij Natuurbeleid Limburg en vraagt of ik niets kan doen met een bevroren buizerd: “Natuurlijk! Ik heb een expo vanavond. Pak maar mee!” Ik heb die dan ondersteboven aan een koord in een installatie opgehangen en naarmate de tijd vorderde, kwam die helemaal open te hangen. Die potten met varkensfoetussen die je ziet staan, zijn dan weer van mijn vriendin haar vader. En twee weken geleden waren we het huis van mijn vriendin haar grootmoeder aan het leeghalen en vind je plots tussen de bommatroep een goedendag en dan hang ik dat in mijn atelier op. Die dingen overkomen mij gewoon.

Voor de frontcovers van de vijf split-releases ontwierp je grote installaties met TL-lampen als grootste gemene deler. Hoe ben je op dit idee gekomen?
Rond 2011 – dus voor er sprake was van de boxset – zocht ik een nieuwe richting voor mijn werk. Ik wou een grote muur op een redelijk eenvoudige manier kunnen inpakken en licht was op dat moment iets waar ik mee bezig was in combinatie met de objectcultuur en het verzamelen. Die dingen zijn als het ware de uitpuring van mijn werk. Licht was ideaal omdat je daarmee lijnen door een gebouw kon trekken.
In het begin bricoleerden mijn broer en ik alle lampen aaneen wat nogal een gevaarlijk spelletje was door het risico op brandgevaar. Zo moesten we op een bepaald moment een opstelling maken in een kapel, maar één vonk zou de boel daar in lichterlaaie kunnen gezet hebben. Hierdoor ging ik op zoek naar nieuwe lampen die ik uiteindelijk vond via mijn vriendin. Zij staat bij H&M in voor de aankleding van de winkels en op een bepaald ogenblik hadden ze een gesloten systeem TL-lampen dat ze wegdeden. Zij heeft dan alle winkels afgebeld om de lampen te verzamelen en had ik uiteindelijk voor tien euro een honderdtal lampen.
Er zijn in totaal een vijftiental installaties uitgekomen waarvan degene die als cover gebruikt zijn voor de box de laatste uit de reeks waren. Het eindwerk van deze reeks installaties was een 3m60 hoge guillotine van glas en TL-lampen en heeft ooit op een expo in Amsterdam gestaan. Om dit werk te maken had ik een 250-tal lampen nodig waardoor ik de oudere werken heb moeten afbreken om lampen te recupereren. Mijn werken zijn dus ook niet te koop, hoewel er ooit één van deze TL-installaties gekocht werd door een belastinginspecteur die te veel geld had en een vrije muur om een werk aan te hangen.
Doorheen de reeks evolueerden mijn installaties naar schrijnen of altaarstukken, waarbij het draaide om objectverheerlijking en spelen met licht en duisternis. Hierbij ging ik op zoek naar het contrast tussen de hardheid van dat licht en de fijngevoeligheid van bijvoorbeeld kleine bloemenbundeltjes. Deze werken vond ik passen bij het concept van “The abyss stares back“.

guillotine

Hoe bepaal je welke installatie bij welke band  past?
Alle installaties die voor de covers gebruikt werden, zijn specifiek voor die bepaalde hoes gebouwd. In een vorige reeks werken was het licht feller aanwezig. Ik vertrok als het ware vanuit het zwarte vierkant van Kazimir Malevitsj, maar maakte een wit vierkant waar dan alle objecten rond hingen. Voor de reeks coverhoezen heb ik dat principe omgedraaid omdat je anders te felle hoezen kreeg. Het moest minimalistischer zijn om de objecten beter te laten uitkomen. Hoewel de covers maximaal zijn als je ze bekijkt, zijn ze subtiel qua doorsnee vormgeving.
Ik wist natuurlijk op voorhand voor welke bands ik een hoes moest maken en hield rekening met het bandgeluid. Zo is de hoes voor split #2 tussen Hessian en Primitive Man wat voller en robuuster, terwijl die van split #4 tussen Alkerdeel en Nihill scherper is. Het ontwerp voor split #3 tussen Drums Are For Parades en Sardonis is echt de spiegeling van de hele reeks en vormt in feite het breekpunt. Als je alle hoezen naast mekaar legt zie je dat de eerste (split tussen Amenra en VVovnds) en de laatste (Absent in Body samenwerking tussen Mathieu Vandekerckhove (Amenra, Syndrome), Scott Kelly (Neurosis) en Colin H Van Eeckhout (Amenra)) eigenlijk bij elkaar horen op gebied van horizontaal lijnenspel. Hoezen #2 en #4 zijn zoals gezegd de robuuste en de minimale en cover #3 dan de spiegel. Op die manier wou ik symmetrie in de reeks brengen.
En als je de platen omdraait, heb je opnieuw een lijn doorheen het artwork van de achterkanten lopen. Die zijn ook redelijk tailor made naar de bands toe. Eerst was de bedoeling om detailfoto’s te brengen, maar ik ben er uiteindelijk nog altijd wel tevreden over.
Voor de fotografie van de installaties werkten we met Church Of Ra-fotograaf Stefaan Temmerman en grafisch vormgever Steebz Khuan.front_ra_versie_1

Vanwaar de titel “The abyss stares back“?
Mijn originele titelidee als totaalconcept voor de serie was “Rays of darkness into an abyss of light“, maar dat was te lang haha. Het was José Carlos Santos (Terrorizer Magazine en schrijver van de liner notes/background info bij elke release; JOKKE) die voorstelde om de quote “The abyss stares back” van Nietzsche te gebruiken. Ik vond dit dicht genoeg tegen mijn oorspronkelijk idee aanleunen en deed dus een toegeving. Als ik op dat moment langer bij Hypertension had gewerkt, had ik mijn idee veel harder proberen doordrukken – het is nu ook soms trekken en sleuren geweest om bepaalde zaken te realiseren – maar het was OK voor mij en zo kon ik mijn titel nog voor iets anders gebruiken.

En hoe bepaalden jullie de bands die deel uitmaken van de reeks?
De insteek was om bands van Hypertension te linken aan internationale bands. Amenra was op dat moment bezig met hun “Brethren bound by blood“-reeks waarvan er vier delen verschenen zijn (met Hive Destruction, The Black Heart Rebellion, Oathbraeker en Hessian) en waarvan de laatste met VVovnds om één of andere reden niet doorging en uiteindelijk de eerste split voor “The abyss stares back” geworden is. Op een bepaald moment waren we in contact gekomen met Ethan van Primitive man, die echt een super toffe kerel is en het idee van een split meteen zag zitten. Dat is er dan één met Hessian geworden, die op dat ogenblik nog nummers aan het schrijven waren. Sardonis, Drums Are For Parades, Alkerdeel en Nihill zijn voor de hand liggend vermits we goede contacten hadden met deze bands en de mannen van Nihill ook echte vrienden zijn. Voor de laatste split was het idee een nummer van Syndrome aan de ene kant en een samenwerking tussen Scott Kelly en Jay Munly (Slim Cessna’s Autoclub) en ik denk ook Noah Landis van Neurosis voor de andere kant. Dat was in 2015 maar Scott had het toen te druk met de nieuwe Neurosis plaat en bovendien werd zijn vrouw daarna ernstig ziek. Uiteindelijk was het nummer af en zou Billy Anderson de mastering op zich nemen, maar toen stierf diens vader en had hij geen zin meer. Uiteindelijk werden de twee aparte nummers één nieuwe samenwerking tussen Mathieu, Scott en Colin en werd de song gemastered door Jack Shirley in de Atomic Garden Studio. Zo heeft de hele reeks veel meer tijd in beslag genomen dan oorspronkelijk bedoeld was.

Inderdaad, want eigenlijk ging de boxset al in 2014 in pre-order en hebben de klanten dus meer dan twee jaar moeten wachten op het eindresultaat?
Klopt en het geduld dat de mensen naar ons getoond hebben is dan misschien ook wel één van de grootste deugddoeningen van heel het project. We hebben de verwachtingen na het lange wachten ook wel kunnen inlossen denk ik zelf. Als die vertragingen niet hadden plaatsgevonden, hadden we nu box nummer twee in handen gehad en ging ons gesprek daarover. Het initieel plan was zelfs om drie boxen uit te brengen.
Nog een leuk extraatje voor zij die de box bestelden was dat ze tevens een kaart kregen voor een akoestisch concert van Amenra in de mergelgrotten van Riemst, een idee van Ralf die uit deze streek afkomstig is. Heel veel weet ik niet meer van die avond want een paar uur later vertrok ik met vakantie. Wel herinner ik me dat het zo vochtig was in die grotten dat die mannen hun gitaren waarschijnlijk naar de kloten waren, haha. Het was een fijne ervaring en leuke kick-off voor dit project.

De box bevat niet alleen uitstekende muziek maar heeft ook een leuke verzamelwaarde. Wat krijg je als koper voor je geld?
Er werden in totaal 500 exemplaren geperst waarvan 350 op zwart en 150 op clear vinyl, en enkel van die laatste is het mogelijk om ze als boxset te bestellen. Naast de vijf vinyls bevat de box nog een gelimiteerd T-shirt, een downloadcode met de digitale versie van alle songs, foto’s met liner notes, een slipmat, poster, gegraveerd zakmes en dat alles verpakt in een mooie stevige collectors box.

box

Vorig jaar verscheen de Emperor “The complete works” box op Blood Music, en dat moet zo wat de box-der-boxen zijn waar ook heel wat over gezegd en geschreven werd omdat het prijskaartje (met verzendkosten bij mocht je hier zo’n 800 euro voor neertellen) niet van de poes was. Hoe ver vind jij als notoir verzamelaar dat je kan gaan in het ontwerpen en samenstellen van zo’n box? De doorsnee fan heeft immers het geld niet om dat aan te schaffen en door de hoge verzamelwaarde van die box trek je waarschijnlijk ook een deel mensen aan die zulke boxen opkopen om achteraf tegen woekerprijzen op Discogs te smijten.
Dat is iets heel dubbel hé. De verzamelaar in mij zegt: “ik moet die hebben” maar ik ben ondertussen ook wel al zo ver dat ik rekening hou met het prijskaartje en dan is 700 euro heel veel geld. Super belachelijk om te zeggen, maar eigenlijk ben ik niet zo’n heel grote fan van boxen haha. Boxen zijn wel cool (ik heb hier o.a. de Neurosis en Watain box in de kast staan) maar om die dan open te doen en die platen eruit te halen. Ik beschouw de “The abyss stares back“-serie zelf ook niet echt als een boxset, maar eerder als een soort glorieuze compilatie.
Ik ben platen beginnen kopen omdat de CD’s te duur werden, maar na vijf jaar sprongen de major labels daar dan op en dan zie je dat de vinylprijzen gemiddeld al snel verdubbelden. De laatste Mastodon plaat kostte bijvoorbeeld veertig euro en denk ik: “Ja, nee hé…en dan moet ik die niet meer hebben.” Maar dan zie je dat alle labels hun prijzen beginnen optrekken en dan doe je het u eigen aan hé. Dan duurt dat nog twee jaar en ligt dat weer op zijn gat. Je ziet nu dat cassettes terug aan het opkomen zijn, omdat deze cheap zijn om te maken, rap te verdelen, gemakkelijk te shippen, en met de kwaliteit heb ik geen enkel probleem, in tegendeel zelfs, ik vind dat te gek. Maar het is door zo’n shit als Record Store Day dat vinyl echt zo’n trend geworden is.
Dat je als consument een plaat koopt als object, daar heb ik geen probleem mee. Maar als label denk ik echt van: “hoeveel lamborghini’s moet ge hebben?” Je hebt iedereen in de jaren ’80 al eens uitgemolken, dan in de jaren ’90 en nog eens in de jaren 2000 en nu vragen ze nog 30 euro voor een plaat. Dan doe je het je eigen aan dat er binnen twee jaar niemand nog vinyl koopt. Je ziet nu dat CD’s terug aan het komen zijn, want iedereen heeft zijn verzameling voor een paar euro weggedaan.

Om af te sluiten waarschijnlijk de moeilijkste vraag: wat is het pronkstuk uit je eigen collectie?
Sinds kort is dat de tour-editie van Lluvia’s “Eternidad solemne” met bloedspatten over de hoes. En qua emotionele waarde is dat “Samsara” van Catharsis. Die heeft een maat ooit vanonder zijn zetel gehaald en mij meegegeven. Letterlijk kapot gedraaid.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s